در کلاس

گرچه قرار بود امسال عصبانی نشوم اما امروز باز هم عصبانی شدم. این ساعات آخر درسی بدجوری آدم را کلافه می کند! مخصوصاً بعضی از کلاس ها.

روز های شنبه ی امسال چینش کلاس هایم اصلا خوب نیست.وقتی در کلاس ناراحت هستی آثار شادی را در چهره ی بعضی از دانش موزان می بینی و این بدترین لحظات زندگی تو است و شاید زیبا ترینش که ناراحتی تو باعث شادی دیگران می شود!    

گلچینی از سؤالات درس اوّل ادبیّات فارسی سال سوم رشته های ریاضی و تجربی

چند پرسش:

1. مفهوم عبارت « وظیفه ی روزی به خطای منکر نبرد» چیست؟

2. ابیات زیر در چه قالبی سروده شده است؟ و نماد عاشق واقعی کدام است؟

ای مرغ سحر، عشق ز پروانه  بیاموز             کان سوخته را جان شد و آواز نیامد

این مدعیان در طلبش بی خبران اند            کان  را که  خبر شد ، خبری  باز نیامد.

3. معنی باسق در عبارت « تخم خرمایی به تربیتش نخل باسق گشته » چیست؟

4.در عبارت « فراش باد صبا را گفته تا فرش زمردین بگسترد و دایه ی ابری بهاری را فرموده تا بنات نبات در مهد زمین بپرورد.» استعاره کدام است؟

5. کلمات هماهنگ در آخر جملات چه نام دارد؟

6. ادامه ی جمله ی  « درختان را به خلعت نوروزی ............................................... » را بنویسید.

7. معنای لغت « حِلیه » چیست؟                                

8. با توجه به دیباچه ی گلستان کدام واژه  در معنی « برگزیده » است؟

9. « سر به جیب مراقبه فرو بردن » کنایه از چیست؟           

 10. کتاب گلستان سعدی چند باب دارد؟

11. عبارت«پرده ی ناموس بندگان به گناه فاحش ندرد و وظیفه ی روزی به خطای منکَر نبُرد.» به کدام صفات خداوند اشاره دارد؟

12. در عبارت« واصفان حلیه ی جمالش به تحیّر منصوب که : ما عرفناک حق معرفتک.» غلط املایی را مشخص کنید.

13. در مصرا ع« از دست و زبان که بر آید » ، « که » چه نقش دستوری دارد؟

14. در متن « فراش باد صبا را گفته تا فرش زمردین بگسترد و دایه ی ابری بهاری را فرموده تا بنات نبات در مهد زمین بپرورد.» ، « مشبه به » را مشخص کنید.

15. کتاب « گلستان » دارای چه نثری است؟   

 16. « قسیم » به چه معنی است؟   

 17. « حسنت جمیع خصاله » یعنی چه؟

18. معنی عبارت « و به شکر اندرش مزید نعمت » یعنی چه ؟ و در آن چه آرایه ی ادبی وجود دارد؟

20. دیباچه ی گلستان سعدی از بهترین نمونه های ................ در ادب فارسی است؟

21. در بیت « بنده همان به که ز تقصیر خویش/  عذر به درگاه خدای آورد» منظور از « تقصیر » چیست؟

22. در بیت « ای مرغ سحر، عشق ز پروانه  بیاموز/کان سوخته را جان شد و آواز نیامد» مراد از« مرغ سحر» و « پروانه » چیست؟

23.در بیت«چه غم دیوار امت را که دارد چون تو پشتیبان/ چه باک از موج بحر آن را که باشد نوح کشتیبان؟» دو آرایه ی ادبی مشخص کنید.

24.منظور از « درخت گل» در عبارت«گفت به خاطر داشتم که چون به درخت گل رسم،دامنی پر کنم هدیّه ی اصحاب را.» چیست؟

25. نوع نثر عبارت« باران رحمت بی حسابش همه را رسیده و خوان نعمت بی دریغش همه جا کشیده» چگونه است؟

26. عبارت « باران رحمت بی حسابش همه را رسیده.» به کدام صفت خداوند اشاره دارد؟

27. « کشف الدجی بجماله » یعنی چه؟                        

 28. عبارت« واصفان حلیه ی جمالش به تحیر منسوب » یعنی چه؟

29. « مکاشفت » در لغت به چه معنی است ؟ و در اصطلاح عرفانی  چه معنایی دارد ؟

30 با توجه به عبارت « آن گه که از این معاملت باز آمد یکی از دوستان گفت...» منظور از« معاملت»چیست؟ و در این عبارت به چه معنی است؟

31. « مزید » یعنی چه؟                                 

 32. « قدوم » به چه معنی است؟

33. « عاکفان کعبه ی جلالش به تقصیر عبادت معترف» یعنی چه؟     

34. « مطاع» یعنی چه؟

35. در متن « هر گه که یکی از بندگان گنهکار پریشان روزگار ، دست عنابت به امید اجابت به درگاه حق – جل و علا- بردارد ، ایزد تعالی در او نظر نکند . بازش بخواند ، باز اعراض کند . بار دیگرش به تضرّع و زاری بخواند.» غلط املایی را مشخص کنید.

36. « اعراض کردن » یعنی چه؟                                     

 37. « وسیم » به چه معنی است؟

38. مفهوم بیت« مه طاسک گردن سمندت /  شب طرّه ی پرچم سیاهت» به کدام حادثه ی زمان پیامبر(ص) اشاره دارد؟

39. در بیت « ایزد که رقیب جان خرد کرد/ نام تو ردیف نام خود کرد.» ، « رقیب» به چه معنی است؟

40. نثر « تاریخ بلعمی » چه نوع نثری است؟

41. نثری که فاقد آرایه های لفظی و لغات و اصطلاحات دشوار است چگونه نثری است؟

42. کتاب « مرزبان نامه » به انشای کیست؟

43. جمال الدین عبدالرزاق اصفهانی از شاعران اواخر سده ی چه قرنی است و شعر او در نعت رسول اسلام (ص) در چه قالبی سروده شده است؟

44. بیت « خوردست خدا ز روی تعظیم/   سوگند  به  روی  هم  چو  ماهت.» به کدام آیه ی قرآنی اشاره دارد؟

45. در بیت « ای  طاق  نهم  رواق  بالا /  بشکسته  ز گوشه ی  کلاهت» سه آرایه ی ادبی مشخص کنید.

46. نام دو کتاب را بنویسید که دارای نثر مصنوع و متکلف باشند.

47. به نثر فارسی از آغاز تا مشروطه .................. و از مشروطه تا امروز ................... معاصر می گویند.

48. نثر مرسل چگونه نثری است؟                                          

49. جمال الدین عبدالرزاق اصفهانی شاعر چه قرنی است؟

50. اطفال شاخ را به قدوم موسم ........... کلاه شکوفه بر سر نهاده.

شعر سهراب

هر كجا هستم ، باشم ،

آسمان مال من است .

پنجره ، فكر ، هوا ، عشق ، زمين مال من است .

چه اهميت دارد

گاه اگر مي رويند

قارچ هاي غربت ؟

 

پند عابد

گویند: صاحب دلى ، براى اقامه نماز به مسجدى رفت . نمازگزاران ، همه او را شناختند؛ پس ، از او خواستند که پس از نماز، بر منبر رود و پند گوید . پذیرفت .
نماز جماعت تمام شد . چشم ها همه به سوى او بود. مرد صاحب دل برخاست و بر پله نخست منبر نشست . بسم الله گفت و خدا و رسولش را ستود. آن گاه خطاب به جماعت گفت : مردم !هرکس از شما که مى داند امروز تا شب خواهد زیست و نخواهد مرد، برخیزد! کسى برنخاست . گفت : حالا هرکس از شما که خود را آماده مرگ کرده است ، برخیزد! باز کسى برنخاست . گفت : شگفتا از شما که به ماندن اطمینان ندارید؛ اما براى رفتن نیز آماده نیستید!

 داستانی از محمد امین

بهلول و دزد

بهلول و مرد طرار(دزد)
روزی بهلول(ابو وهیب بهلول بن عمروصیرفی کوفی،عالم،عارف،از عقلای مجانین.شاگرد امام جعفر صادق(ع)) از راهی می گذشت که ناگهان دزدی از پشت سر بهلول کلاهش را دزدید.بهلول به دنبال او دوید تا کلاه را پس بگیرد .بعد از طی مسافتی به سر دوراهی رسیدند که یک راه به آبادی و راه دیگر به قبرستان می رفت.مرد طرار به طرف آبادی رفت ولی بهلول به طرف قبرستان روانه شد. مردمی که ناظر آنان بودند به بهلول گفتند طرار از طرف آبادی رفت تو چرا از راه قبرستان می روی؟بهلول گفت بالاخره گذارش به این قبرستان خواهد افتاد .آن وقت من می دانم با او چه معامله ای بکنم
                         باتشکر از محمد امین